Vorige week deed het gerucht al de rond en vanmiddag is het bevestigd. De Europese Commissie stuurt aan op Amazon en Microsoft aanwijzen als poortwachters onder de DMA en dat voor de clouddiensten (AWS en Azure).
Het persbericht van de Commissie geeft duidelijk aan op welke gronden dit voorlopig standpunt is ingenomen. De vendor lock-in effecten gaan verder dan de directe clouddiensten. Ze worden verstrekt door het AI aanbod. Behalve een lock-in ziet de Commissie ook bewijs voor andere effecten en gedragingen die de werking van een open markt en eerlijke concurrentie moeilijk maakt.
Verrassend is deze stap niet. De Britten zijn al eerder dan de EU tot deze conclusie gekomen (zie ook link). Ook elders (denk aan Japan) lopen onderzoeken naar de gedragingen van dit duo.
De formele vervolgstappen staan in het vertaalde persbericht genoemd. Niet genoemd is de aard en omvang van lobby activiteiten die nu nog meer zullen toenemen. Alleen al wat dat betreft is het nodige vuurwerk te verwachten waarbij “onze” Solvinity affaire totaal in het niet valt.
Persbericht
De Commissie heeft Amazon en Microsoft in kennis gesteld van haar voorlopige standpunt dat zij moeten worden aangewezen als „gatekeepers” in het kader van de Digital Markets Act (DMA), voor hun cloudcomputingdiensten, respectievelijk Amazon Web Services (AWS) en Microsoft Azure (Azure).
In beide gevallen is de Commissie voorlopig van oordeel dat AWS en Azure, respectievelijk de grootste en de op één na grootste cloudcomputingdiensten in de EU, een belangrijke schakel vormen tussen bedrijven en hun klanten in de EU. Dit is het geval ondanks het feit dat zij niet voldoen aan de kwantitatieve drempels van de DMA voor aanwijzing.
Amazon en Microsoft zijn al aangewezen als poortwachters voor andere diensten, wat hun aanzienlijke invloed op de interne markt aantoont. Hun cloudcomputingdiensten AWS en Azure hebben een aanzienlijke omzet behaald, en hun operationele capaciteit en investeringen lijken die van concurrenten aanzienlijk te hebben overtroffen. Ze beschikken beide over een omvangrijk en gevestigd gebruikersbestand en lijken te profiteren van lock-in-effecten en hoge overstapkosten, naast een groot ecosysteem.
Bovendien is hun portfolio van kunstmatige intelligentie (AI)-tools en partnerschappen een doorslaggevende factor geworden bij de aanschaf van clouddiensten. Hoewel AI de vraag naar cloudgerelateerde diensten aanzienlijk doet toenemen, lijken AWS en Azure een groot deel van deze toegenomen vraag binnen hun respectieve ecosystemen te behouden.
Ten slotte lijken zowel Amazon als Microsoft een stevige en duurzame positie in de EU-cloudcomputingsector in te nemen, zoals blijkt uit de toonaangevende marktpositie die AWS en Azure al vele jaren innemen.
Achtergrond
Cloud computing wordt steeds belangrijker voor de Europese economie en fungeert als een essentiële hulpbron, niet alleen voor digitale diensten, maar ook in tal van sectoren, zoals de productie- en detailhandel, de gezondheidszorg en de financiële dienstverlening. Het vormt tevens de ruggengraat voor de ontwikkeling en exploitatie van AI-diensten. Om innovatie en de strategische autonomie van Europa te bevorderen, moeten cloud computing-diensten worden aangeboden in een eerlijke, open en concurrerende omgeving.
De DMA heeft tot doel te zorgen voor concurrerende en eerlijke markten in de digitale sector. De verordening identificeert grote digitale platforms, of „poortwachters“, die een belangrijke schakel vormen tussen bedrijven en gebruikers, legt verantwoordelijkheden vast en verbiedt oneerlijke praktijken.
De Commissie heeft op 18 november 2025 twee marktonderzoeken gestart om te beoordelen of Amazon en Microsoft moeten worden aangemerkt als poortwachters voor hun cloudcomputingdiensten. Tijdens deze onderzoeken heeft de Commissie inzichten verzameld bij zakelijke gebruikers, concurrenten en andere belanghebbenden.
Zelfs als een groot digitaal platform niet voldoet aan de kwantitatieve drempels voor aanwijzing op grond van de DMA – op basis van criteria zoals het aantal gebruikers – kan de Commissie onderzoeken of de aanbieder toch als „gatekeeper” moet worden aangewezen. Dit kan het gevolg zijn van de aanzienlijke invloed van het bedrijf op de interne markt, van het aanbieden van een dienst die voor zakelijke gebruikers een belangrijke toegangspoort vormt tot eindgebruikers, of van zijn gevestigde en duurzame positie op de markt.
Bij het uitvoeren van een onderzoek beoordeelt de Commissie elementen zoals de omvang van de aanbieder, het aantal gebruikers, de netwerkeffecten in een markt, schaal- en reikwijdte-effecten, de lock-in- en overstapkosten, en de conglomeraatstructuur of verticale integratie van dat bedrijf.
Op 18 november 2025 heeft de Commissie tevens een derde onderzoek geopend om te beoordelen of de huidige verplichtingen uit hoofde van de DMA doeltreffend zijn bij het aanpakken van praktijken die de concurrentie beperken of oneerlijk zijn in de cloudsector. Bij alle drie de onderzoeken wordt de Commissie ondersteund door de Autoriteit Consumenten en Markten (ACM) in de vorm van een gezamenlijk onderzoeksteam, zoals bepaald in de samenwerkingsregels van de DMA.
Volgende stappen
Voorlopige bevindingen lopen niet vooruit op de uitkomst van een onderzoek. Amazon en Microsoft hebben nu de mogelijkheid om hun recht op verdediging uit te oefenen, onder meer door inzage te nemen in de documenten in het onderzoeksdossier van de Commissie en schriftelijk te reageren op deze voorlopige bevindingen.
Indien de voorlopige bevindingen van de Commissie worden bevestigd, zal de Commissie besluiten vaststellen waarin Amazon en Microsoft worden aangewezen als „gatekeepers“ voor hun cloudcomputingdiensten. In dat geval zouden Amazon en Microsoft zes maanden de tijd hebben om ervoor te zorgen dat hun aangewezen cloudcomputingdiensten volledig voldoen aan de verplichtingen van de DMA.
