Dat OpenAI de plannen voor een groot project bij de Britten heeft afgeblazen leverde weinig reacties op. Het argument dat de stroomkosten te hoog zijn is genoemd, maar niet overal zonder kritiek. OpenAI heeft al eerder datacenter plannen de ether in geslingerd, om ze vervolgens korte tijd later te ontkrachten.
Wie daar beter naar kijkt ziet ondertussen een patroon. Die constatering zal niet door iedereen in dank worden afgenomen. Het aantal tegenslagen kent zelfs een stijgende lijn. Ook in Nederland loopt het anders dan sommigen wensen en hopen. Den Haag steekt, met goede onderbouwing, vooralsnog geen geld in een AI fabriek. Dat signaal zou aan het denken moeten zetten.
Ed Zitron, die inmiddels heel wat jaren de IT sector van dichtbij volgt, heeft eind maart een artikel online gezet dat goed aansluit op bovenstaande. Ook hij ziet een patroon. De titel van zijn artikel “The AI Industry Is Lying To You” geeft al aan welke kant het uit zal gaan.
Door cijfers en publicaties van derden met elkaar te vergelijken is een van zijn conclusies dat op de Amerikaanse markt het aantal nieuwe vierkante meters dat echt in gebruik is genomen tussen Q3 en Q4 van 2025 nagenoeg is gehalveerd.
Termen en begrippen
De redenen zijn divers, maar hij signaleert terecht dat er iets heel fundamenteels speelt. Voor iemand die al langer in de telecomsector meeloopt of de IT sector kent moet het bekend voorkomen. Zitron ziet dat er opvallend veel termen in omloop zijn die betrekking hebben op de verschillende fasen waarin een bouwproject voor een AI datacenter zich bevindt.
Die termen lijken enigszins op de bewuste spraakverwarring die ooit ontstond rond “gratis internet”. Iedereen kon straffeloos een eigen invulling aan “gebruiker” geven en het resultaat was dat er alles bij elkaar opgeteld iedereen in Nederland, van 1 tot 101 jaar, meer dan 24 uur per dag inbelde.
Bij glasvezel speelt iets dat er ook sterk op lijkt. De verschillende stappen van aanleg hebben heel lang voorkomen dat duidelijk was dat het daadwerkelijke abonnees schrikbarend laag was. Daarom is de schrik bij de Britten en Duitsers dat er “opeens” FttH providers omvallen zo groot. Die hadden toch zoveel klanten? Maar homes passed en andere fantasierijke begrippen zeggen niets over hoeveel omzet ze generen.
Niet meer dan een plan
Het grote aantal begrippen en termen weerhoudt delen van de markt ook te begrijpen dat maar een fractie van alle AI datacenter plannen niet meer kan zijn dan een plan. Zitron noemt voorbeelden van bouwprojecten in Amerika die steeds verder opschuiven, maar een fractie van de ooit geroepen stroomcapaciteit afnemen.
Daarbij hoort ook dit citaat: Only 33% of announced US data centers are actually being built, with the rest in vague levels of “planning.”
Stagnatie
Vervolgens gaat Zitron de “megawatts” die iedereen gebruikt afzetten tegen de productie van NVIDIA. Aangezien dat een beursgenoteerd bedrijf is mag er van uit worden gegaan dat die aantallen en omzetten beter zullen kloppen dat wat in de persberichten van “start-ups” staat.
Die vergelijking leidt tot een regelrecht verontrustende uitkomst. Wat NVIDIA in een kwartaal “verkoopt” is veel meer dan de Amerikaanse markt kan installeren. Om precies te zijn is maar een kwart van de productie plaatsbaar. (De GPU’s mogen zoals bekend niet naar elk land worden verscheept, het gros moet in Amerika belanden)
Amerika kan de oplevering van AI datacenters niet versnellen. Dat blijkt al uit de daling die eind 2025 zichtbaar is geworden. De capex voor dit soort uitgaven zal dit jaar eerder stagneren of dalen dan stijgen.
Dit levert een zeer eigenaardig beeld op. Iedereen roept dat er veel vraag is naar AI spullen en de omzetten van de grootste chipsmaker laten dat ook zien. Maar vervolgens duurt het zo lang tot alle datacenters zijn gebouwd dat een groot deel van de nu verkochte chips pas over jaren (!) kunnen worden ingezet. En tegen die tijd zijn ze al weer technisch achterhaald met alle gevolgen (meer dan afschrijven alleen) van dien.
Het verhaal van AI datacenters die als paddenstoelen uit de grond schieten klopt niet en dat was al bekend. Twee jaar geleden hintte Uptime Institute al dat de prognoses van nieuwbouw wel heel erg optimistisch waren.
Nu begin 2026 is de situatie als volgt: “We have 241GW of “planned” capacity in America, of which only 79.5GW of which is “under active development,” but when you dig deeper, only 5GW of capacity is actually under construction”.
In hoeverre het verhaal van Zitron ook van toepassing is op de Europese of Nederlandse markt, is niet duidelijk. Wel duidelijk is dat ook hier het strooien met begrippen en termen over AI datacenter en capaciteiten gemeengoed is en de pers daar amper vragen over stelt.
(foto: Web Summit – Flickr, CC BY 2.0)
(dit artikel verscheen eerder op DatacenterWorks)
