De EDPB (dat is het de koepel van alle instanties in de EU die toezicht houden op de AVG hebben contact opgenomen met de EC over de recente ontwikkelingen in Amerika die haaks staan op wat de AVG voorstaat.
In een brief aan de commissaris McGrath worden de zorgen van de EDPB leden uiteengezet. Een vertaling van die brief staat hieronder.
Context: de AVG schrijft voor dat persoonsgegevens van EU burgers alleen in het buitenland mogen worden verwerkt of opgeslagen als elk van die derde landen beschikt over wetten die in lijn zijn met wat wij in Europa normaal vinden.
Dat China nooit zal en wil voldoen aan ons idee van bescherming van persoonsgegevens gegevens zal niemand verbazen. Dat het Verenigd Koninkrijk wetgeving heeft om “terrorisme” te bestrijden daardoor ook al met argusogen wordt gadegeslagen zal weinigen bekend zijn. En Amerika, dat heeft onder Trump gewoon maling aan alle eerder gemaakte afspraken met derde landen.
Toch was er tot nu niemand op “ambtelijk” niveau of dat van een toezichthouder die de zaak durfde aan te kaarten. Nu moet men wel want het Hooggerechtshof van de VS heeft recent bepaald dat de Amerikaanse toezichthouder niet meer onafhankelijk mag opereren. Alles wat het doet moet in de lijn van het “beleid” van Trump zijn. Daarmee is het fundament onder de eerdere afspraken met de VS weggeslagen. Dat de FTC zich inmiddels al als een verlengstuk van de politiek opstelt mag door deze en deze case wel duidelijk zijn.
De vraag: hoe nu verder kan niet langer worden genegeerd en dat is precies waarom deze brief er is gekomen. De EC moet aan de bak. En iedereen die van mening is dat het een goed idee is persoonsgegevens in de VS op te slaan – die van hemzelf, personeelsleden, leveranciers of klanten – moet ook hoog nodig aan de bak.
Allereerst wil ik u bedanken voor uw bereidheid om tijdens de plenaire vergadering van de EDPB in juni met de leden van de EDPB in gesprek te gaan.
Na onze vruchtbare discussie hebben zich in de Verenigde Staten van Amerika (‘VS’) enkele juridische ontwikkelingen voorgedaan die de EDPB van belang acht.
Op 29 juni 2026 heeft het Hooggerechtshof van de VS uitspraak gedaan in de zaak Trump v. Slaughter, waarmee de zaak Humphrey’s Executor2 werd vernietigd. In de zaak Humphrey’s Executor werd bevestigd dat de wettelijke bescherming die het Amerikaanse Congres aan de commissarissen van de Federal Trade Commission („FTC“) had geboden, geen inbreuk vormde op het beginsel van de scheiding der machten in de Amerikaanse Grondwet. Die waarborgen hielden in dat commissarissen van de FTC door de president alleen konden worden ontslagen om specifieke „gerechtvaardigde“ redenen, zoals „inefficiëntie, plichtsverzuim of ambtsmisdrijf“.
Het Amerikaanse Hooggerechtshof oordeelde in zijn arrest van 29 juni 2026 dat „de FTC uitgebreide regelgevende, handhavings- en rechtsprekende bevoegdheden heeft verworven” en dat zij „onbetwistbaar uitvoerende macht uitoefent en derhalve onder toezicht moet staan van het staatshoofd, aan wie deze bevoegdheid is toegekend”. Het Hooggerechtshof van de VS concludeerde daarom dat uitvoerende functionarissen onder het toezicht van de president vallen, met inbegrip van de bevoegdheid om hen te ontslaan.
Het EDPB wil benadrukken dat het bestaan en de effectieve werking van een of meer onafhankelijke toezichthoudende autoriteiten in het derde land, die verantwoordelijk zijn voor het waarborgen en handhaven van de naleving van de gegevensbeschermingsregels, een van de belangrijkste elementen is waarmee rekening moet worden gehouden bij de beoordeling van de adequaatheid van het beschermingsniveau in een derde land overeenkomstig artikel 45, lid 2, onder b), van Verordening (EU) 2016/679. Het wordt ook beschouwd als een van de belangrijkste elementen om te waarborgen dat betrokkenen in de EER in de praktijk een in wezen gelijkwaardig niveau van gegevensbescherming wordt gegarandeerd, en om samenwerking met de toezichthoudende autoriteiten van de lidstaten te waarborgen.
Het EDPB merkt met alle respect op dat de Europese Commissie in het adequaatheidsbesluit dat ten grondslag ligt aan het EU-VS-kader voor gegevensbescherming („DPF“), expliciet verwijst naar de onafhankelijkheid van de Amerikaanse autoriteiten, waaronder de FTC, en dat de vijf commissarissen daarvan alleen door de president kunnen worden ontslagen wegens inefficiëntie, plichtsverzuim of ambtsmisdrijf.
Gezien de mogelijke gevolgen die het arrest van het Amerikaanse Hooggerechtshof kan hebben in de EER en het aanzienlijke belang ervan voor de EDPB, verzoekt de EDPB de Europese Commissie nauwkeurig te beoordelen of deze ontwikkeling van invloed is op de werking van Uitvoeringsbesluit EU 2023/1795 van de Commissie en zou zij relevante maatregelen toejuichen, waaronder het tijdig blijven delen van informatie met de EDPB.
