Mecklenburg-Vorpommern stimuleert consequent het gebruik van open source binnen het provinciale bestuur en geeft daarmee een belangrijk signaal af voor de digitale soevereiniteit van de overheid. Met de invoering van de samenwerkingsoplossing van Nextcloud kiest de deelstaat voor zijn digitale samenwerking voor een open-sourceplatform dat hij zelf kan controleren, toetsen en verder ontwikkelen. Verantwoordelijk voor de opbouw en het beheer is DVZ M-V GmbH, de IT-dienstverlener van de deelstaat, die het platform ter beschikking stelt aan de openbare dienst.
De digitale strategie van Mecklenburg-Vorpommern is erop gericht de digitale prestaties, onafhankelijkheid en veiligheid van het openbaar bestuur te vergroten. Een belangrijk onderdeel daarvan is digitale soevereiniteit, om zelfstandig te kunnen beschikken over de eigen IT-infrastructuren en de onderliggende gegevens.
„Digitale soevereiniteit en open source zijn centrale doelstellingen en hoekstenen van het digitaliseringsbeleid in Mecklenburg-Vorpommern. We zijn van plan het gebruik van open source voortdurend uit te breiden en het gebruik van gemeenschappelijke standaarden en open interfaces voor IT-oplossingen van het openbaar bestuur te stimuleren. Alleen zo kunnen de deelstaat en de gemeenten ook in de toekomst slagvaardig blijven. Precies hier komen we met Nextcloud in beeld”, zegt dr. Heiko Geue, minister van Financiën en Digitalisering van Mecklenburg-Vorpommern.
De software valt onder de vrije GNU AGPLv3-licentie. De deelstaat kan de broncode te allen tijde inzien, controleren en aanpassen aan zijn eigen veiligheids- en functionele eisen. Het project is opgezet volgens het principe „Open Source by Design”: het omvat eigen test- en productieomgevingen, bedrijfsopleidingen, veiligheidscontroles en een geprioriteerde integratie van stabiliteitsupdates.
Van 5.000 gebruikers naar 50.000
Momenteel maken ongeveer 5.000 medewerkers actief gebruik van het samenwerkingsplatform met bestandsuitwisseling. Op middellange termijn zal de oplossing worden uitgebreid met chat, videoconferenties en groupware-toepassingen en beschikbaar zijn voor meer dan 50.000 medewerkers in de publieke sector in Mecklenburg-Vorpommern – van de ministeries tot de gemeentelijke instellingen.
„De overstap van Microsoft SharePoint is stapsgewijs en zonder problemen of gegevensverlies voor de medewerkers voltooid. Samen met DVZ M-V hebben we een platform opgezet dat vandaag de dag betrouwbaar draait en stap voor stap wordt uitgebreid”, zegt Marco Anschütz, CIO van Mecklenburg-Vorpommern.
De invoering van Nextcloud maakt deel uit van een bredere open-source-strategie van de deelstaat: Tegelijkertijd zet Mecklenburg-Vorpommern in op OpenProject als alternatief voor propriëtaire projectmanagementoplossingen en heeft het met de AI-beheerchatbot LEA, die is gebaseerd op OpenWebUI, een eigen, lokaal beheerde AI-assistent voor het bestuur ontwikkeld.
Samenwerking met Sleeswijk-Holstein
Mecklenburg-Vorpommern staat hierin niet alleen: in november 2025 ondertekende het ministerie van Financiën en Digitalisering een samenwerkingsovereenkomst met de staatskanselarij van Sleeswijk-Holstein om de digitale soevereiniteit van beide deelstaten te versterken. Sleeswijk-Holstein geldt in heel Duitsland als pionier bij de overstap van het regionale bestuur naar open-source-software en kiest daarbij eveneens voor Nextcloud als centraal samenwerkingsplatform.
Met de inzet van Mecklenburg-Vorpommern ontstaat in het noorden van Duitsland een technologische alliantie tussen twee deelstaten, die digitale soevereiniteit niet alleen politiek overeenkomen, maar ook op hetzelfde open platform implementeren. Ook buiten Duitsland kiest de publieke sector steeds vaker voor deze aanpak: in Frankrijk bijvoorbeeld stelt de regio Île-de-France via het onderwijsplatform monlycée.net een soeverein samenwerkingsplatform op basis van Nextcloud ter beschikking aan meer dan 550.000 leerlingen, docenten en administratief medewerkers. Het Oostenrijkse ministerie van Economie, Energie en Toerisme heeft in 2025 bijvoorbeeld ongeveer 1.200 medewerkers overgezet naar Nextcloud.
„Met Mecklenburg-Vorpommern kiest nu weer een Duitse deelstaat voor Nextcloud als onafhankelijk samenwerkingsplatform, en dat in nauwe samenwerking met Sleeswijk-Holstein. Dit toont eens te meer aan dat er oplossingen beschikbaar en klaar voor gebruik zijn”, zegt Frank Karlitschek, CEO en oprichter van Nextcloud. „Dergelijke allianties tussen deelstaten zijn cruciaal om open source in het openbaar bestuur tot de norm te maken in plaats van tot de uitzondering.”
Met dit project brengt Mecklenburg-Vorpommern zijn autonomie-strategie consequent in de praktijk. Het nieuwe samenwerkingsplatform versterkt het handelingsvermogen van het bestuur, zorgt voor meer controle over de eigen digitale infrastructuur en laat zien hoe digitale onafhankelijkheid in de publieke sector concreet kan worden gerealiseerd.
(bron)
