Het Quantum Communication Fieldlab Rotterdam (QCFR) is vandaag gelanceerd tijdens RDM Next in Rotterdam. Het Fieldlab markeert een overgang van eerdere proefprojecten naar de volgende fase van kwantumveilige communicatie: testen, valideren en operationele toepassing in praktijkomgevingen. QCFR biedt een samenwerkingsomgeving waar technologieën, use cases en implementatiemodellen kunnen worden gevalideerd en voorbereid voor toepassing in kritieke en openbare infrastructuur.
Verwacht wordt dat kwantumcomputers op termijn delen van de versleuteling zullen kraken die momenteel digitale communicatie beveiligt. Kwantumveilige communicatie is bedoeld om organisaties te helpen zich op die verschuiving voor te bereiden. Dat is niet alleen belangrijk voor technologiespecialisten, maar ook voor de alledaagse systemen waarop mensen vertrouwen in hun dagelijks leven, zoals bankieren, medische gegevens, overheidscommunicatie, evenals de digitale infrastructuur achter havens, energienetwerken en andere openbare en vitale diensten.
Hierbij moet onder meer het zogenaamde ‘harvest now, decrypt later’-risico worden aangepakt, waarbij gevoelige gegevens die vandaag worden onderschept, in de toekomst kwetsbaar kunnen worden. Het QCFR is opgericht om deze uitdagingen nu om te zetten in praktische actie: door technologieën te testen, implementatievoorwaarden te beoordelen en het operationele inzicht op te bouwen dat nodig is voor een betrouwbare implementatie.
QCFR bouwt voort op een beproefde basis in Rotterdam. In 2024 realiseerde een consortium bestaande uit het Havenbedrijf Rotterdam, Q*Bird, Cisco, Eurofiber, Portbase, Intermax en InnovationQuarter wat werd gepresenteerd als ’s werelds eerste schaalbare kwantuminternetverbinding in de haven van Rotterdam. Die pilot bewees dat kwantumveilige communicatie kan functioneren in een veeleisende, praktijkgerichte havenomgeving. QCFR is de logische volgende stap op weg naar uitgebreidere tests, validatie en operationele gereedheid.
In 2025 hebben Eurofiber en Q*Bird 1 miljoen euro aan steun weten te verkrijgen voor het QUEST-project, dat Quantum Key Distribution (QKD) mogelijk maakt tussen twee van de belangrijkste datacenters van Eurofiber in de Randstad en operationele kwantumveilige infrastructuur implementeert, inclusief commerciële QKD-diensten die klanten kunnen kopen, leasen of als managed service kunnen afnemen. Samen versnellen de twee initiatieven de uitrol en acceptatie van kwantumveilige communicatie in Nederland.
Het Fieldlab zal zich richten op kwantumveilige communicatie, waaronder op QKD gebaseerde omgevingen en geavanceerde QKD-protocollen. QCFR is opgezet rond echte infrastructuur en praktische implementatie-uitdagingen en zal de technische veerkracht, interoperabiliteit, operationele haalbaarheid en integratie in bestaande infrastructuuromgevingen beoordelen.
QCFR ondersteunt tevens de ontwikkeling van capaciteiten, kennisoverdracht en praktijkgericht leren om toekomstige certificerings- en waarborgingsbenaderingen te onderbouwen voor betrouwbare acceptatie op grotere schaal.
QCFR is opgericht door INSPIR8ION, Eurofiber, Q*Bird, Cisco en CGI. INSPIR8ION fungeert als QCFR-manager en coördineert het Fieldlab; Eurofiber zorgt voor de digitale infrastructuur en de datacenteromgeving; Q*Bird draagt zijn kwantumveilige communicatietechnologie bij; Cisco levert netwerktechnologie voor gebruik door de overheid en het bedrijfsleven; en CGI verzorgt de systeemintegratie. Ze worden ondersteund door de Haven van Rotterdam, de gemeente Rotterdam, InnovationQuarter en de provincie Zuid-Holland, die zorgen voor de praktijkgerichte infrastructuur, betrokkenheid van de publieke sector en regionale ontwikkeling waarmee QCFR wordt verankerd in de Rotterdamse haven en het bredere ecosysteem van Zuid-Holland.
Het lanceringsevenement brengt vertegenwoordigers van de overheid, het bedrijfsleven, kennisinstellingen en het bredere innovatie-ecosysteem bijeen. Met QCFR versterkt Rotterdam zijn positie als toonaangevende omgeving voor het testen, valideren en operationeel invoeren van kwantumveilige communicatie, waarmee het bredere Nederlandse en Europese ambities op het gebied van digitale veerkracht, betrouwbare connectiviteit en strategische autonomie ondersteunt.
